در ادبیات محاوره‌ای و گفتگوهای روزمره ما، یک نوجوان با دو وضعیت روبرواست. یا دانش آموز است و به مدرسه می‌رود و یا ترک تحصیل کرده است. آیا این تقسیم بندی محاوره‌ای همواره صحیح است یا می‌شود به فرض دیگری هم معتقد بود؟

در روزگاری زندگی میکنیم که مدرسه‌آموزی و دانش آموز مدرسه بودن به قدری برای همه بدیهی و ضروری است که کسی از فرزندان ما سوال نمی‌کند که «تصمیم گرفتی مدرسه بری یا نه؟» و اگر بگوید «بله! تصمیم گرفتم برم مدرسه» بعد ادامه بدهد، «خب! چه مدرسه‌ای میری؟»

پاسخ سوال اول کاملا بدیهی فرض شده و گفتگو از سوال دوم به بعد آغاز میشود «کلاسی چندمی؟»؛ «تا کدوم درس خوندی؟»؛ «نمره و معدلت چند شد؟» و… اما ما میخواهیم در همان سوال ناپرسیده و بدیهی فرض شده تمرکز کنیم!

نه فرار و نه اجبار

فرار از مدرسه تصمیمی است که در بسیاری از شخصیت‌ها به شکوفایی و ظهور بیش از پیش ختم شده. شاید به همین دلیل است که استاد عبدالحسین زرین کوب برای کتابی پیرامون زندگانی امام محمد غزالی همین نام (یعنی فرار از مدرسه) را برگزیده.

صرف نظر از اینکه مدرسه چه کارکردها و چه از کارافتادگی‌هایی را در پی دارد و چگونه می‌تواند سرنوشت فرزندان ما را متاثر سازد، به نظر می‌رسد، آنچه که در مقدمه یادداشت گفتیم یعنی مترادف بودن ترک مدرسه با ترک تحصیل نمی‌تواند مطلقاً صحیح باشد.

شاید در سال ۱۲۶۸ شمسی که میرزا حسن رشدیه در ششگِلان تبریز نخستین مدارس به مفهوم امروزه را تأسیس می‌کرد یک کودک هفت ساله دسترسی محدودی به منابع علمی داشت؛ والدین عمدتا محروم از سواد خواندن و نوشتن بودند و کتاب یک کالای همواره مهیا تلقی نمی‌شود دیگر چه رسد به اینترنت که حتی در اوهام و خیالات مردمان آن روز هم جا نداشت.

در چنان شرایطی اگر از کودکی بپرسیم به مدرسه می‌رود یا ترک تحصیل کرده شاید اعجاب انگیز نباشد اما این قضاوت قابل تعمیم به امروز نیست. شما اگر به ابزارهای جستجو دسترسی داشته باشید، متصل به دریایی از داده خواهید بود و که دیگر حفظ بودن آنها فضیلتی به شمار نمی‌رود بلکه مهارت بهره برداری از این اطلاعات است که آدمها را در جایگاههای متفاوتی قرار میدهد.

روی دیگر این سکه نیز قابل تامل است. اگر بپذیریم که می‌شود راهی بجز مدرسه را برای آموختن انتخاب کرد و مدرسه نرفتن مترادف ترک تحصیل نیست؛ آن وقت است که سوال دیگری جای اندیشیدن دارد. آیا لزوما هرکه به مدرسه می‌رود با سواد است؟ بی شک تعریف ما از واژه «سواد» در پاسخی که به این سوال خواهیم داد موثر است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *